واژه‌نامه شبکه و ابزارهای اتصال

این واژه‌نامه تعریف کوتاه و دقیق اصطلاحاتی است که در مقالات زالو تکرار می‌شوند: از آی‌پی ثابت و اختصاصی تا V2Ray، MTU، DNS Leak و Kill Switch. هر تعریف در یک یا دو جمله نوشته شده تا هم برای مطالعه سریع خواننده و هم برای استخراج پاسخ توسط موتورهای هوش مصنوعی مناسب باشد.

چرا تعریف‌ها مهم‌اند

بیشتر خطاهای تصمیم‌گیری درباره ابزارهای اتصال از اشتباه گرفتن مفاهیم نزدیک به هم می‌آید؛ مثلاً «آی‌پی ثابت» با «آی‌پی اختصاصی» یکی نیست، یا «کاهش پینگ» با «افزایش پهنای باند» تفاوت دارد. تعریف‌های زیر همان مرزها را روشن می‌کنند.

VPN (وی‌پی‌ان): شبکه خصوصی مجازی؛ تونلی رمزنگاری‌شده که ترافیک دستگاه را از مسیر یک سرور واسط عبور می‌دهد تا آدرس خروجی تغییر کند.
آی‌پی ثابت: آدرسی که در اتصال‌های متوالی تغییر نمی‌کند و برای دسترسی پایدار به پنل‌ها و تأیید هویت دومرحله‌ای کاربرد دارد؛ به‌تنهایی به معنای اختصاصی‌بودن نیست.
آی‌پی اختصاصی: آدرسی که فقط در اختیار یک کاربر یا یک سازمان است و رفتار کاربران دیگر روی آن اثر نمی‌گذارد؛ با آی‌پی ثابت یکسان نیست.
CGNAT: اشتراک آدرس بین چند مشترک در شبکه اپراتور؛ باعث می‌شود چند کاربر پشت یک آدرس عمومی دیده شوند و برخی سرویس‌ها محدودیت اعمال کنند.
پینگ (RTT): زمان رفت‌وبرگشت یک بسته تا سرور مقصد بر حسب میلی‌ثانیه؛ به مسیر شبکه، فاصله و کیفیت سرور بستگی دارد و با ابزار اتصال لزوماً کم نمی‌شود.
V2Ray: چارچوب متن‌باز برای تونل‌زنی و مسیریابی ترافیک با اجزای Inbound، Outbound و قواعد Routing که پروتکل‌های متعددی را پشتیبانی می‌کند.
VMess: یکی از پروتکل‌های انتقال در خانواده V2Ray برای تبادل ترافیک میان کلاینت و سرور با شناسه کاربر.
VLESS: پروتکل سبک‌تر خانواده V2Ray بدون رمزنگاری داخلی که امنیت را به لایه انتقال (مثلاً TLS) می‌سپارد.
TLS: لایه امنیت حمل‌ونقل؛ استانداردی برای رمزنگاری ارتباط و تأیید هویت سرور با گواهی دیجیتال.
SNI: نام میزبان مقصد در دست‌دادن TLS؛ دیده‌شدن یا پنهان‌بودن آن بر رفتار فیلترینگ اثر دارد.
TCP و UDP: دو پروتکل لایه انتقال؛ TCP تحویل مطمئن و ترتیب‌دار می‌دهد، UDP سریع‌تر است ولی تحویل را تضمین نمی‌کند.
MTU: بزرگ‌ترین اندازه بسته قابل ارسال در یک لایه؛ تنظیم نادرست آن باعث تکه‌تکه‌شدن بسته و قطعی اتصال می‌شود.
DNS: سامانه‌ای که نام دامنه را به آدرس آی‌پی تبدیل می‌کند؛ نشت DNS می‌تواند مقصد واقعی کاربر را افشا کند.
DNS Leak: وقتی درخواست‌های DNS از مسیر تونل عبور نکنند و توسط ISP دیده شوند؛ نشانه پیکربندی ناقص است.
Kill Switch: ویژگی‌ای که در صورت قطع تونل، ترافیک دستگاه را متوقف می‌کند تا بدون محافظت به اینترنت نرود.
Split Tunneling: تفکیک ترافیک؛ بخشی از ترافیک از تونل و بخشی مستقیماً از شبکه اصلی عبور می‌کند.
WebRTC Leak: افشای آدرس واقعی از طریق WebRTC مرورگر حتی هنگام استفاده از تونل.
پروکسی: واسطی که درخواست را به مقصد می‌رساند؛ برخلاف تونل، معمولاً رمزنگاری سرتاسری ایجاد نمی‌کند.
IP Leak: هر وضعیتی که آدرس واقعی کاربر برای مقصد یا واسطه‌های شبکه آشکار شود.
Rate Limit: محدودیت تعداد درخواست در بازه زمانی؛ در سرویس‌های آنلاین و API رایج است و اتصال‌های پرسرعت را محدود می‌کند.

مطالعه بیشتر

اگر اصطلاحی را در مقالات دیدید که این‌جا تعریف نشده است، از صفحه تماس با ما یا کانال ورودی هوش مصنوعی (/wp-json/zalo/v1/note) اطلاع دهید تا اضافه شود.